Νέα στρατηγική για την καλή διαβίωση των ζώων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή


Νέα στρατηγική για την καλή διαβίωση των ζώων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 19 Ιανουαρίου μια νέα τετραετή στρατηγική (2012-2015) που αποσκοπεί στην περαιτέρω βελτίωση των συνθηκών καλής διαβίωσης των ζώων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η νομοθεσία για τις "όρνιθες ωοπαραγωγής" που τέθηκε πρόσφατα σε ισχύ έδειξε ότι σε πολλά κράτη μέλη εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά την καλή διαβίωση των ζώων. Έχουν γίνει ορισμένες προσπάθειες, αλλά πολλά θέματα πρέπει να αντιμετωπιστούν διαφορετικά για να υπάρξουν βιώσιμα αποτελέσματα. Η νέα στρατηγική θα προσφέρει την κατάλληλη ευελιξία και θα επιτρέψει στους υπεύθυνους των επιχειρήσεων να ανταποκριθούν στα αναγκαία πρότυπα για την καλή διαβίωση των ζώων ακολουθώντας διαφορετικές οδούς. Η μεγαλύτερη συνοχή της πολιτικής και η διαφάνεια της αγοράς μέσα σ’ ένα ολοκληρωμένο νομοθετικό πλαίσιο για την καλή διαβίωση των ζώων θα ελαχιστοποιήσουν τις πραγματικές ή τις θεωρητικές συγκρούσεις μεταξύ της καλής διαβίωσης και των οικονομικών. Τα μέτρα για την καλή διαβίωση των ζώων πρέπει να είναι αποτελεσματικά από άποψη κόστους. Η προτεινόμενη διάθεση πόρων σε δράσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική από άποψη κόστους, οικονομίας και καλής διαβίωσης», ανέφερε ο αρμόδιος Επίτροπος Υγείας και Πολιτικής Καταναλωτών κ. John Dalli.
Η αναγκαιότητα της αλλαγής
Η νομοθεσία της ΕΕ για καλή διαβίωση των ζώων που αναπτύχθηκε για την αντιμετώπιση των σχετικών αναγκών και των αντίστοιχων πολιτικών αιτημάτων τις τελευταίες 3 δεκαετίες, είναι συχνά αναλυτική και απευθύνεται ειδικά στον τομέα αυτόν, αλλά η κάλυψή της είναι σποραδική. Η άνιση εφαρμογή των κανόνων αυτών στα κράτη μέλη έχει ως αποτέλεσμα άνισους όρους ανταγωνισμού στον σημαντικό αυτόν οικονομικό τομέα. Επιπλέον, η ποικιλομορφία του κλίματος, της γης και των συστημάτων εκτροφής επιτείνει την αναγκαιότητα για αλλαγή στον τομέα αυτόν της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Η νέα στρατηγική εγκρίθηκε με τη μορφή ανακοίνωσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.
Γιατί τα προβλήματα επιμένουν
Στην ανακοίνωση της Επιτροπής, ως μία από τις κυριότερες αιτίες που επηρεάζουν αρνητικά την καλή διαβίωση των ζώων στην ΕΕ, προσδιορίζεται η ελλιπής επιβολή της νομοθεσίας της ΕΕ από τα κράτη μέλη. Ένας ακόμη ανασταλτικός παράγοντας για την πλήρη και ισότιμη εφαρμογή της νομοθεσίας αυτής είναι το γεγονός ότι η αγορά δεν παρέχει αρκετά οικονομικά κίνητρα για συμμόρφωση.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται, επίσης, ότι πολλά από τα ενδιαφερόμενα μέρη δεν διαθέτουν επαρκείς γνώσεις σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων, ενώ τονίζονται και τα κενά που υπάρχουν στην νομοθεσία της ΕΕ τα οποία δυσχεραίνουν την εξασφάλιση ικανοποιητικών συνθηκών καλής διαβίωσης για ορισμένες κατηγορίες ζώων.
Προτεινόμενες δράσεις
Για την αντιμετώπιση των ζητημάτων και των ανησυχιών αυτών, η στρατηγική προσφέρει μια διττή προσέγγιση: μια πρόταση για ολοκληρωμένη νομοθεσία σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων και ενίσχυση των τρεχουσών ενεργειών. Η νομοθεσία που πρόκειται να προταθεί αναμένεται να προωθήσει μια καινοτόμο προσέγγιση η οποία θα επικεντρώνεται στα πραγματικά αποτελέσματα της καλής διαβίωσης των ζώων και όχι στη μηχανιστική εισαγωγή στοιχείων, και θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην εκπαίδευση και τα επαγγελματικά πρότυπα όλων των ενδιαφερόμενων μερών.
Το δεύτερο στοιχείο της είναι ότι προτείνει ενίσχυση και βελτιστοποίηση των τρεχουσών ενεργειών της Επιτροπής: βελτίωση των εργαλείων για την τόνωση της συμμόρφωσης των κρατών μελών με τις νομοθετικές διατάξεις• προώθηση της ήδη υπάρχουσας διεθνούς συνεργασίας σε θέματα καλής διαβίωσης των ζώων• παροχή καλύτερης ενημέρωσης στους καταναλωτές και εκπόνηση μελετών εκεί όπου φαίνεται ότι η καλή διαβίωση των ζώων αντιμετωπίζει τα περισσότερα προβλήματα.
Το ιστορικό
Η Επιτροπή ενέκρινε στρατηγική για την καλή διαβίωση των ζώων για πρώτη φορά το 2006. Στο κοινοτικό σχέδιο δράσης για την προστασία και την καλή διαβίωση των ζώων 2006-2010 ομαδοποιήθηκαν διάφορες πτυχές της πολιτικής της ΕΕ για την καλή διαβίωση των ζώων που διέπουν την εκτροφή δισεκατομμυρίων ζώων για οικονομικούς σκοπούς.

Η νέα στρατηγική βασίζεται στην προηγούμενη και, κυρίως, στα διδάγματα που αντλήθηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της πενταετούς εφαρμογής αυτού του πρώτου σχεδίου δράσης. Η αναγκαιότητα μιας νέας στρατηγικής γίνεται αμέσως αντιληπτή αν αναλογιστούμε τη σημασία που έχουν τα ζώα στην καθημερινή μας ζωή.

Ο αγροτικός τομέας είναι ο μεγαλύτερος, όσον αφορά τη χρήση ζώων. Σε αγροκτήματα σε όλη την ΕΕ υπάρχουν περίπου δύο δισεκατομμύρια πτηνά (κοτόπουλα για την παραγωγή κρέατος, όρνιθες ωοπαραγωγής, γαλοπούλες, πάπιες και χήνες) και τριακόσια εκατομμύρια θηλαστικά (αγελάδες, χοίροι, πρόβατα κ.λπ.) Ο πληθυσμός των ζώων συντροφιάς είναι επίσης αρκετά μεγάλος στην ΕΕ. Υπολογίζεται ότι στην Ένωση ο συνολικός αριθμός σκύλων και γάτων ανέρχεται στα εκατό εκατομμύρια περίπου. Η ετήσια αξία της κτηνοτροφίας στην ΕΕ υπολογίζεται σε 150 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου. Η συμβολή της Ένωσης για την υποστήριξη της καλής διαβίωσης των ζώων υπολογίζεται σε 70 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, είτε αυτά διοχετεύονται στους κτηνοτρόφους στο πλαίσιο προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης ως επιδοτήσεις για την καλή διαβίωση των ζώων είτε διατίθενται για άλλες δραστηριότητες που συνδέονται με την καλή διαβίωση των ζώων, όπως είναι η έρευνα, οι οικονομικές μελέτες, η επικοινωνία, η κατάρτιση, η εκπαίδευση κ.λπ.
Copa-Cogeca: Το κόστος να μην επιβαρύνει μόνο τους παραγωγούς
Χαιρετίζοντας τη νέα στρατηγική της ΕΕ για την προστασία και την καλή μεταχείριση των ζώων 2012-2015, και ιδιαιτέρως το ότι επικεντρώνεται στην εξασφάλιση ότι οι ισχύοντες κανόνες θα τηρηθούν δεόντως πριν από την ανάπτυξη νέων απαιτήσεων καλής μεταχείρισης των ζώων, οι κεντρικές αγροτοσυνεταιριστικές οργανώσεις Copa και Cogeca προειδοποίησαν πως θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι το υψηλό κόστος παραγωγής που θα δημιουργηθεί θα πρέπει να κατανεμηθεί εξ ίσου σε όλους τους τομείς της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων.

Συγκεκριμένα, ο Γενικός Γραμματέας των δύο οργανώσεων, κ. Pekka Pesonen, στις 19 Ιανουαρίου προειδοποίησε ότι η στρατηγική στερείται συγκεκριμένων δράσεων για τον καλύτερο τρόπο διανομής κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων του υψηλού κόστους παραγωγής των ζώων, λόγω των κανόνων καλής μεταχείρισης που πρέπει να τηρούν οι παραγωγοί της ΕΕ. Πρόκειται για κόστος που δεν επιβαρύνει μη κοινοτικούς εταίρους χώρες.

Συνεχίζοντας ο κ. Pesonen ανέφερε: «Αναρωτιέμαι, επίσης, κατά πόσον οι καταναλωτές θα πληρώνουν πάντα υψηλότερες τιμές για προϊόντα φιλικά προς την ευζωία των ζώων, και παρότρυνε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει την έρευνα σε αυτό. Επιπλέον, δεν υπάρχει αναγνώριση των τεράστιων προσπαθειών και των μακροπρόθεσμων επενδύσεων που πρέπει να υποστούν οι παραγωγοί της ΕΕ προκειμένου να ανταποκριθούν σε αυτές τις προδιαγραφές. Η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει κατά τη διαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες ότι τα ίδια πρότυπα που ισχύουν σε αυτή θα ισχύουν και για τις εισαγωγές. Δυστυχώς, από την στρατηγική λείπει αυτή η ευκαιρία να προωθήσει συγκεκριμένες δράσεις».

Επί του θέματος, ο πρόεδρος της ομάδας εργασίας των Copa-Cogeca για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων, κ. Per Olsen,τόνισε: «Είμαι ευτυχής που βλέπω ότι η στρατηγική αυτή δίνει έμφαση στην απλούστευση, στην μείωση της γραφειοκρατίας και στην καλύτερη αναγνώριση των υψηλών προτύπων καλής μεταχείρισης της ΕΕ για τους καταναλωτές μας. Χαιρετίζουμε το ότι στη μελέτη προβλέπεται η κατανόηση της σκοπιμότητας και της συμβολής ενός απλουστευμένου κοινοτικού νομοθετικού πλαισίου. Η νομοθεσία που βασίζεται σε "αποτελέσματα καλής διαβίωσης ζώων" μπορεί να είναι ένα βήμα προς τα εμπρός, με την προϋπόθεση ότι έχουν επιλεγεί τα σωστά αποτέλεσμα. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί σχετικά με τη χρήση των δεικτών που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του έργου «ποιοτικής ευζωίας», καθώς εξακολουθούν να είναι υπερβολικά περίπλοκοι και πρέπει να απλοποιηθούν περαιτέρω. Η ευελιξία είναι απαραίτητη δεδομένου ότι αντιμετωπίζουμε ζώντα ζώα, και η βιολογία των ζώων μπορεί να διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση. Επιπλέον, η βιομηχανία διαδραματίζει ήδη σημαντικό ρόλο στην εξασφάλιση υψηλών προτύπων καλής μεταχείρισης στην εκμετάλλευση από ιδιωτικά συστήματα ή κώδικες ορθών πρακτικών, και αυτό πρέπει να αναγνωριστεί από την ΕΕ».

Ο κ. Per Olsen συνέχισε «Οι Copa-Cogeca πιστεύουν επίσης ότι υπάρχει έλλειψη συνοχής μεταξύ της πολιτικής καλής μεταχείρισης των ζώων της ΕΕ και άλλων τομέων πολιτικής όπως οι περιβαλλοντικοί κανονισμοί. Αυτό θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω. Όσον αφορά τις συνέργειες με την Κοινή Αγροτική Πολιτική, η περαιτέρω απλοποίηση είναι ζωτικής σημασίας και θα πρέπει να δοθούν περισσότερα κίνητρα. Τέλος, χαιρετίζουμε τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού κέντρου αναφοράς, αλλά οι ενέργειές του θα πρέπει να συζητηθούν προσεκτικά για την αποφυγή πρόσθετων δαπανών και γραφειοκρατίας, εξασφαλίζοντας παράλληλα ότι υπάρχει επικάλυψη με υφιστάμενες υποδομές και προγράμματα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας είναι σημαντική, αλλά θέλουμε, επίσης, καλύτερη συμμετοχή των γεωργών και των γεωργικών συνεταιρισμών σε ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται ότι το τελικό αποτέλεσμα θα τίθεται σε εφαρμογή σε επίπεδο αγροκτήματος, με οικονομικά αποδοτικό τρόπο».

Το σχέδιο δράσης υποβλήθηκε στην συνάντηση των Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ της 23ης Ιανουαρίου. Μια διάσκεψη για την έναρξη της νέας στρατηγικής της ΕΕ για την καλή διαβίωση των ζώων θα συνδιοργανωθεί από τη Δανική προεδρία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες στις 29 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου 2012.

Για περισσότερες πληροφορίες:
http://ec.europa.eu/food/animal/welfare/actionplan/actionplan_en.htm   www.paseges.gr
0